อยู่เกินกำหนดวีซ่าแล้วต้องทำยังไง? วิธีแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

อยู่เกินกำหนดวีซ่าแล้วต้องทำยังไง? วิธีแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

กรณีแบบไหนที่เข้าข่ายเรื่องนี้

• วีซ่า (สถานะการพำนัก) หมดอายุแล้ว แต่ยังอยู่ในเกาหลีต่อ
• ยื่นขอต่ออายุวีซ่าหรือเปลี่ยนประเภทวีซ่าไม่ทัน จนเลยกำหนด
• พลาดวันที่ครบกำหนดการพำนักตามที่ระบุในหนังสือเดินทาง (ตราประทับ/สติกเกอร์วีซ่า) หรือบัตรประจำตัวคนต่างด้าว
• เพิ่งมารู้ตัวทีหลังว่าตอนนี้ตัวเองอยู่ในสถานะอยู่เกินกำหนด (โอเวอร์สเตย์)

ทุกกรณีข้างต้นถือว่าเข้าข่ายผู้พำนักเกินระยะเวลาที่กฎหมายตรวจคนเข้าเมืองเกาหลีกำหนด หรือที่เรียกกันทั่วไปว่าโอเวอร์สเตย์ (สถานะไม่มีทะเบียน) ไม่ว่าจะเกินมาแค่วันเดียวหรือหลายปี ทางกฎหมายถือว่าอยู่ในสถานะเดียวกันคือพำนักเกินกำหนด แต่ยิ่งปล่อยไว้นานเท่าไหร่ ผลกระทบที่จะตามมาทีหลัง เช่น ค่าปรับหรือระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศ ก็มีแนวโน้มจะหนักขึ้นเท่านั้น เพราะฉะนั้นอย่าคิดว่าเลยมาแล้วก็ช่วยไม่ได้ สิ่งที่สำคัญที่สุดคือรีบศึกษาขั้นตอนตั้งแต่วันนี้เลยค่ะ

บทความนี้ไม่ได้สอนวิธีหลบซ่อน แต่ตรงกันข้าม คือบอกวิธีออกมาแจ้งด้วยตัวเองเพื่อแก้ปัญหาอย่างถูกต้อง ในความเป็นจริงรัฐบาลเกาหลี (กระทรวงยุติธรรม) เองก็มีระบบให้ผู้ที่อยู่เกินกำหนดแจ้งและเดินทางกลับด้วยตนเองอยู่ตลอดทั้งปี และในบางช่วงเวลายังมีมาตรการพิเศษที่ยกเว้นค่าปรับให้ทั้งหมดด้วย

สิ่งที่ควรรู้ (ความต่างระหว่างแจ้งเองกับถูกจับ)

สิ่งสำคัญที่สุดที่ควรรู้ก่อนคือ การที่เราแจ้งเดินทางกลับด้วยตัวเอง กับการถูกเจ้าหน้าที่จับระหว่างตรวจ (ปราบปราม) นั้น ทางกฎหมายปฏิบัติต่อสองกรณีนี้แตกต่างกันมาก

กรณีแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเอง

• ไปติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองด้วยตนเอง หรือแจ้งล่วงหน้าทางออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ฮีโคเรีย (hikorea.go.kr) แล้วเดินทางออกนอกประเทศตามขั้นตอนที่กำหนด
• โดยหลักการแล้วจะไม่ถูกควบคุมตัวที่ศูนย์กักตัวคนต่างด้าว เพียงแค่ไปผ่านการตรวจที่สนามบิน (หรือท่าเรือ) ในวันเดินทางตามที่แจ้งไว้เท่านั้น
• กฎหมายตรวจคนเข้าเมืองเกาหลีมีข้อกำหนดให้หัวหน้าหน่วยงานใช้ดุลยพินิจลดค่าปรับได้ โดยพิจารณาจากอายุ สภาพแวดล้อม เหตุผลของการทำผิด ความสามารถในการจ่ายค่าปรับ และจำนวนครั้งที่เคยทำผิด และในทางปฏิบัติ ผู้ที่แจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองมักได้รับการพิจารณาลดหรือยกเว้นค่าปรับมากกว่า (ส่วนจะลดเท่าไหร่ขึ้นอยู่กับแต่ละกรณี ต้องสอบถามหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง)
• กระทรวงยุติธรรมเกาหลีมีการประกาศมาตรการพิเศษให้ชาวต่างชาติที่อยู่เกินกำหนดเดินทางกลับด้วยตนเองเป็นครั้งคราว ในช่วงเวลาดังกล่าว ผู้ที่แจ้งและเดินทางออกตามกำหนดมักได้รับยกเว้นค่าปรับทั้งหมด และอาจได้รับการเลื่อนหรือผ่อนผันระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศด้วย ตัวอย่างเช่น ปี 2025 มีการประกาศใช้มาตรการนี้ในช่วงวันที่ 1 ธันวาคม 2025 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2026
  • อย่างไรก็ตาม ณ เวลาที่เขียนบทความนี้ (สิงหาคม 2026) ช่วงมาตรการพิเศษดังกล่าวได้สิ้นสุดลงแล้ว ส่วนจะมีการประกาศมาตรการพิเศษรอบใหม่หรือไม่นั้น เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา จึงควรตรวจสอบประกาศล่าสุดที่เว็บไซต์ฮีโคเรีย (hikorea.go.kr) หรือโทรสอบถามที่เบอร์ 1345 (ศูนย์ให้คำปรึกษาชาวต่างชาติแบบครบวงจร) ก่อนเสมอว่าตอนนี้มีมาตรการพิเศษอยู่หรือไม่ ถึงแม้จะไม่ใช่ช่วงมาตรการพิเศษ ระบบแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองแบบปกติก็ยังใช้ได้ตลอดทั้งปี

กรณีถูกจับระหว่างตรวจ (ปราบปราม/เนรเทศ)

• หากถูกจับระหว่างการตรวจ จะถูกสอบสวนตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมือง และอาจได้รับคำสั่งเนรเทศ หรือคำสั่งให้เดินทางออกนอกประเทศ ขึ้นอยู่กับความร้ายแรงของกรณี
• ระหว่างขั้นตอนสอบสวนหรือพิจารณา อาจถูกควบคุมตัวไว้ที่ศูนย์กักตัวคนต่างด้าวเป็นระยะเวลาหนึ่ง
• หากได้รับคำสั่งเนรเทศและไม่เห็นด้วยกับคำสั่งนั้น สามารถยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมได้ภายใน 7 วันนับจากวันที่ได้รับแจ้ง และหลังจากนั้นยังสามารถใช้ช่องทางอุทธรณ์ทางปกครองหรือฟ้องร้องทางปกครองต่อได้อีก แต่ถ้าปล่อยให้เลยกำหนดเวลาดังกล่าว จะเสียสิทธิ์ในการโต้แย้งไปเลย จึงต้องระวังเรื่องกำหนดเวลาให้ดี
• ประวัติการถูกเนรเทศมักส่งผลเสียต่อการพิจารณาขอกลับเข้าประเทศเกาหลีในอนาคต มากกว่ากรณีแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเอง

เรื่องระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศ กับจำนวนค่าปรับ ทำไมบทความนี้ถึงไม่บอกตัวเลขที่แน่นอน ระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศ และจำนวนค่าปรับ ถูกกำหนดตามหลักเกณฑ์ในกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองและกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง โดยพิจารณาจากระยะเวลาที่อยู่เกินกำหนด เหตุผลของการทำผิด และการแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองหรือไม่ ประกอบกัน ในบางช่วง เช่นช่วงมาตรการพิเศษ อาจได้รับยกเว้นค่าปรับทั้งหมดและผ่อนผันระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศ แต่ในช่วงเวลาปกติ ตัวเลขจะแตกต่างกันไปในแต่ละกรณี เนื่องจากเรื่องนี้ส่งผลโดยตรงต่ออนาคตว่าจะกลับเข้าเกาหลีได้อีกหรือไม่ บทความนี้จึงขอไม่ระบุตัวเลขที่แน่นอนว่ากี่ปีหรือกี่วอน เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดของผู้อ่าน หากต้องการทราบหลักเกณฑ์ที่แท้จริง สามารถตรวจสอบต้นฉบับกฎกระทรวงตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมืองได้ที่เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลกฎหมายแห่งชาติเกาหลี (law.go.kr) และควรสอบถามจำนวนเงินและระยะเวลาที่ใช้กับกรณีของตนเองโดยตรงกับเจ้าหน้าที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบพื้นที่ที่ตนอาศัยอยู่ อย่าเชื่อตัวเลขจากบทความในอินเทอร์เน็ตทั่วไปหรือคำบอกเล่าของคนรู้จักเพียงอย่างเดียวเด็ดขาด

ขั้นตอน (วิธีแจ้งและเดินทางกลับด้วยตนเอง)

1. เตรียมตั๋วเครื่องบินขาออก: เตรียมตั๋วเครื่องบิน (หรือใบยืนยันการจอง) ของวันที่จะเดินทางออกก่อน
2. ตรวจสอบหนังสือเดินทาง: เช็กว่าหนังสือเดินทางยังไม่หมดอายุ ถ้าไม่มีหนังสือเดินทางหรือหมดอายุแล้ว ต้องไปติดต่อสถานเอกอัครราชทูตไทยประจำเกาหลีใต้เพื่อขอเอกสารเดินทางก่อนวันเดินทางออก
3. แจ้งล่วงหน้า: แจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองล่วงหน้าทางออนไลน์ที่เว็บไซต์ฮีโคเรีย (hikorea.go.kr) ในช่วง 3-15 วันก่อนวันเดินทางออก (นับรวมวันหยุดราชการ) หรือไปติดต่อด้วยตนเองที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ที่พำนักอยู่
   • หากอยู่ระหว่างกระบวนการสอบสวนหรือพิจารณาคดี เช่น ได้รับคำสั่งให้เดินทางออกนอกประเทศแล้ว จะไม่สามารถแจ้งล่วงหน้าทางออนไลน์ได้ ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ที่ดูแลคดีโดยตรง
   • เอกสารที่ต้องเตรียมโดยทั่วไปคือ หนังสือเดินทาง แบบฟอร์มแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเอง และตั๋วเครื่องบินขาออก แต่ละสำนักงานอาจขอเอกสารเพิ่มเติมต่างกัน แนะนำให้โทรสอบถามที่เบอร์ 1345 ก่อนไปติดต่อ เพื่อให้แน่ใจ
4. ตรวจที่สนามบินในวันเดินทาง: ในวันเดินทางออก ต้องไปถึงจุดตรวจของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่สนามบิน เช่น สนามบินอินชอน ก่อนเวลาเครื่องออกอย่างน้อย 4 ชั่วโมง เพื่อรับการตรวจสอบขั้นสุดท้าย
5. รับแจ้งเรื่องค่าปรับ (ถ้ามี): หากไม่ใช่ช่วงมาตรการพิเศษ ขั้นตอนนี้อาจมีการแจ้งเรื่องค่าปรับ สามารถสอบถามเจ้าหน้าที่ตรงนั้นได้เลยหากมีข้อสงสัย
6. เดินทางออก: เมื่อผ่านทุกขั้นตอนแล้ว ก็เดินทางออกตามเที่ยวบินที่กำหนดได้เลย

โดยรวมแล้ว ตั้งแต่แจ้งจนถึงวันเดินทางจริง ระบบถูกออกแบบมาให้อยู่ในช่วง 3-15 วันตามที่กำหนดไว้ในขั้นตอนแจ้งล่วงหน้า แต่ระยะเวลาจริงอาจแตกต่างกันไปตามสถานการณ์ส่วนบุคคล เช่น ต้องทำหนังสือเดินทางใหม่หรือไม่ อยู่ระหว่างการสอบสวนคดีหรือไม่

สิ่งที่ยังได้รับการคุ้มครองแม้จะอยู่เกินกำหนด

การไม่มีสถานะการพำนักที่ถูกต้องแล้ว ไม่ได้แปลว่าสิทธิพื้นฐานความเป็นมนุษย์จะหายไปด้วย ต่อไปนี้คือสิ่งที่รัฐบาลเกาหลียังคงคุ้มครองให้ แม้จะอยู่ในสถานะเกินกำหนดพำนัก

• การรักษาพยาบาลฉุกเฉิน: ตามกฎหมายการแพทย์ฉุกเฉินของเกาหลี ห้องฉุกเฉินต้องรักษาผู้ป่วยฉุกเฉินโดยไม่คำนึงถึงสัญชาติหรือสถานะการพำนัก และห้ามปฏิเสธการรักษาด้วยเหตุผลว่าไม่มีความสามารถจ่ายค่ารักษา นอกจากนี้ยังมีระบบเงินทดรองจ่ายค่ารักษาฉุกเฉินสำหรับกรณีที่ไม่สามารถจ่ายค่ารักษาได้ ดังนั้นในสถานการณ์ฉุกเฉิน ไม่ต้องกังวลเรื่องสถานะการพำนัก ให้รีบไปโรงพยาบาลก่อนเป็นอันดับแรกค่ะ
• สิทธิทางการศึกษาของบุตรหลาน: ตามกฎกระทรวงการศึกษาขั้นพื้นฐาน มาตรา 19 แม้พ่อแม่จะไม่มีสถานะการพำนักที่ถูกต้อง บุตรหลานก็ยังสามารถเข้าเรียนหรือย้ายโรงเรียนระดับประถม-มัธยมต้นได้ โดยใช้เพียงเอกสารยืนยันที่อยู่อาศัย เช่น สัญญาเช่าบ้าน หรือหนังสือรับรองการพำนักอาศัย ไม่จำเป็นต้องมีทะเบียนคนต่างด้าว รัฐบาลเกาหลียังมีมาตรการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานทางสังคมของเด็กไม่มีทะเบียนตั้งแต่ปี 2021 ที่ขยายการสนับสนุนไปถึงการเข้าเรียนต่อระดับมัธยมปลายของเด็กหลากวัฒนธรรมด้วย และที่สำคัญคือ บุคลากรของโรงเรียนและสถานพยาบาลของรัฐได้รับการยกเว้นจากหน้าที่ต้องแจ้งสถานะไม่มีทะเบียนของครอบครัวเด็กต่อหน่วยงานตรวจคนเข้าเมือง เพื่อไม่ให้การไปโรงเรียนหรือไปตรวจสุขภาพของลูกกลายเป็นความเสี่ยงต่อสถานะของพ่อแม่
• การคุ้มครองกรณีตกเป็นเหยื่ออาชญากรรม: ไม่ว่าจะมีสถานะการพำนักแบบใด ทุกคนมีสิทธิ์แจ้งความและขอความคุ้มครองจากตำรวจ (โทร 112) ในฐานะผู้เสียหายจากอาชญากรรมได้ หากเป็นกรณีความรุนแรงในครอบครัว ความรุนแรงทางเพศ หรือการค้ามนุษย์ สามารถโทรสายด่วน 1366 (สำหรับผู้หญิง) เพิ่มเติมได้เช่นกัน

พูดง่ายๆ คือ "ถ้าแจ้งไปลูกจะถูกไล่ออกจากโรงเรียนไหม" หรือ "ถ้าไปโรงพยาบาลจะถูกจับไหม" ไม่ต้องปล่อยให้ความกังวลแบบนี้ทำให้ท่านเลิกขอความช่วยเหลือที่จำเป็นค่ะ

ข้อควรระวัง

• บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ค่าปรับและระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศที่ใช้จริงจะแตกต่างกันไปตามประวัติการพำนักและรายละเอียดของแต่ละคน ควรอธิบายสถานการณ์ของตัวเองกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบพื้นที่ หรือโทร 1345 เพื่อขอคำแนะนำที่ตรงกับกรณีของตนเองโดยตรง
• ผู้ที่ลักลอบเข้าเมือง ใช้หนังสือเดินทางปลอมหรือถูกแก้ไข มีคดีอาญา หรือเคยได้รับคำสั่งให้เดินทางออกนอกประเทศแล้วแต่ไม่ปฏิบัติตาม อาจไม่ได้รับสิทธิประโยชน์จากมาตรการแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเอง หรืออาจต้องใช้ขั้นตอนอื่นแทน
• หากมีบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ควรเตรียมเอกสารที่เกี่ยวกับโรงเรียนหรือการรักษาพยาบาลของบุตร เช่น หนังสือรับรองการเป็นนักเรียน ไว้ล่วงหน้า จะช่วยให้การดำเนินการก่อน-หลังเดินทางออกราบรื่นขึ้น
• หากมีปัญหาที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข เช่น นายจ้างค้างจ่ายค่าจ้าง หรือประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน ควรปรึกษากระทรวงแรงงานเกาหลี (โทร 1350) ก่อนเดินทางออกนอกประเทศ เพราะเรื่องสถานะการพำนักกับเรื่องค่าจ้างค้างจ่ายเป็นคนละเรื่องที่แยกพิจารณาได้
• หากตัดสินใจเองลำบาก สามารถขอคำปรึกษากฎหมายฟรีได้ที่องค์กรช่วยเหลือทางกฎหมายแห่งเกาหลี (โทร 132) หรือศูนย์ช่วยเหลือแรงงานข้ามชาติต่างๆ
• เนื้อหาในบทความนี้อ้างอิงข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2026 มาตรการที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะช่วงมาตรการพิเศษ อาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ควรตรวจสอบประกาศล่าสุดเสมอ

ติดต่อสอบถาม

• ฮีโคเรีย (HiKorea): hikorea.go.kr — แจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองล่วงหน้า และตรวจสอบประกาศล่าสุด
• ศูนย์ให้คำปรึกษาชาวต่างชาติแบบครบวงจร: โทร 1345 (รองรับภาษาไทยและอีก 19 ภาษา เปิดวันจันทร์-ศุกร์ 09:00-22:00)
• สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองประจำพื้นที่: แตกต่างกันไปตามที่อยู่อาศัย สามารถค้นหาสำนักงานที่รับผิดชอบพื้นที่ของตนได้ที่เว็บไซต์ฮีโคเรีย
• สำนักงานนโยบายตรวจคนเข้าเมืองและชาวต่างชาติ กระทรวงยุติธรรมเกาหลี: immigration.go.kr
• ฝ่ายกงสุล สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโซล: 42 Daesagwan-ro, Yongsan-gu, Seoul โทร 02-795-3253 / 02-795-1593 / 02-795-1594 / 02-795-0981 สายด่วน 010-6747-0095 / 010-3099-2955 LINE ID: rtethai — สำหรับกรณีต้องขอหนังสือเดินทางเล่มใหม่หรือเอกสารเดินทาง
• องค์กรช่วยเหลือทางกฎหมายแห่งเกาหลี: โทร 132

แหล่งอ้างอิง

• เว็บไซต์ฮีโคเรีย (HiKorea) หน้าคำแนะนำการแจ้งเดินทางกลับด้วยตนเองล่วงหน้า, hikorea.go.kr
• ประกาศกระทรวงยุติธรรมเกาหลี เรื่องมาตรการพิเศษให้ชาวต่างชาติที่อยู่เกินกำหนดเดินทางกลับด้วยตนเอง ปี 2025 (บังคับใช้ 1 ธ.ค. 2025 ถึง 28 ก.พ. 2026)
• กฎหมายตรวจคนเข้าเมืองเกาหลี มาตราว่าด้วยการแจ้งเตือนโทษปรับ, ศูนย์ข้อมูลกฎหมายแห่งชาติ law.go.kr
• กฎกระทรวงตามกฎหมายตรวจคนเข้าเมือง (รายละเอียดตารางระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศและค่าปรับ ต้องตรวจสอบต้นฉบับที่ law.go.kr)
• เว็บไซต์นโยบายรัฐบาลเกาหลี (korea.kr) เรื่องการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานทางสังคมและการเรียนของเด็กไม่มีทะเบียน (มาตรการร่วมของหน่วยงานรัฐ ปี 2021)
• กฎกระทรวงการศึกษาขั้นพื้นฐาน มาตรา 19
• เว็บไซต์ข้อมูลกฎหมายในชีวิตประจำวัน (easylaw.go.kr) เรื่องระบบเงินทดรองจ่ายค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน

ข้อมูลตรวจสอบล่าสุด ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ค่าปรับและระยะเวลาห้ามกลับเข้าประเทศที่ใช้จริงกับตัวท่าน กรุณาตรวจสอบกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบพื้นที่โดยตรง