รู้สิทธิแรงงาน: ขั้นตอนแจ้งค่าจ้างค้างจ่ายและขอรับเงินทดแทนอุบัติเหตุจากการทำงานในเกาหลี

รู้สิทธิแรงงาน: ขั้นตอนแจ้งค่าจ้างค้างจ่ายและขอรับเงินทดแทนอุบัติเหตุจากการทำงานในเกาหลี

กรณีแบบไหนที่เกี่ยวข้อง / ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ

แรงงานไทยที่ทำงานในเกาหลี ไม่ว่าจะมาด้วยวีซ่า E-9 ตามระบบใบอนุญาตทำงาน (EPS) หรือวีซ่าประเภทอื่น ล้วนได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายมาตรฐานแรงงาน (กึนโรกีจุนบ็อบ) และกฎหมายประกันเงินทดแทนอุบัติเหตุจากการทำงาน (ซันอ๊อบแจแฮโบซังโบฮ็อมบ็อบ) เหมือนแรงงานเกาหลีทุกประการค่ะ หากถูกค้างจ่ายค่าจ้างหรือประสบอุบัติเหตุระหว่างทำงานแล้วไม่รู้ว่าต้องทำอย่างไร อาจทำให้พลาดสิทธิ์ที่ควรได้รับ หลายคนลังเลที่จะแจ้งเรื่องเพราะกังวลเรื่องสถานะการพำนัก แต่จริง ๆ แล้วมีระบบที่เปิดให้ใช้ได้โดยไม่ขึ้นกับสถานะดังกล่าว (อย่างไรก็ตาม แต่ละกรณีอาจแตกต่างกัน ควรสอบถามหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านล่างให้แน่ใจอีกครั้ง)

สิ่งที่ต้องเตรียม / ต้องตรวจสอบ

• สำเนาสัญญาจ้างงาน (ตรวจสอบว่าเป็นสัญญาจ้างงานมาตรฐานหรือไม่ และมีการระบุค่าจ้าง เวลาทำงาน เวลาพักชัดเจนหรือไม่)
• สลิปเงินเดือน และสำเนาสมุดบัญชีธนาคารที่รับเงินเดือน (หลักฐานสำคัญที่แสดงจำนวนเงินและช่วงเวลาที่ถูกค้างจ่าย)
• บันทึกเวลาเข้า-ออกงาน และข้อความ/แชทที่คุยกับนายจ้าง (ใช้เป็นหลักฐานได้แม้ไม่มีสัญญาจ้าง)
• สำเนาบัตรประจำตัวคนต่างด้าวและพาสปอร์ต
• (กรณีอุบัติเหตุจากการทำงาน) ใบรับรองแพทย์ และหลักฐานที่แสดงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น (คำให้การของเพื่อนร่วมงาน ภาพถ่ายที่เกิดเหตุ)

ขั้นตอน

ก. เมื่อถูกค้างจ่ายค่าจ้าง

1. แจ้งขอรับเงินจากนายจ้างก่อน และเก็บหลักฐานการทวงถามไว้ เช่น ข้อความหรือแชท
2. หากยังไม่ได้รับเงิน ให้ยื่น "การร้องเรียน" (จินจอง) เรื่องค่าจ้างค้างจ่ายทางออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ Labor Portal ของกระทรวงแรงงาน (labor.moel.go.kr) หรือโทรศูนย์ให้คำปรึกษากระทรวงแรงงาน (1350) หรือเดินทางไปยื่นเรื่องด้วยตนเองที่สำนักงานแรงงานเขตที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ทั้งนี้ "การร้องเรียน (จินจอง)" คือขั้นตอนที่เจ้าหน้าที่ตรวจแรงงานจะสั่งให้นายจ้างแก้ไข ส่วน "การแจ้งความ (โคโซ)" คือการขอให้ดำเนินคดีอาญา ซึ่งมีลักษณะต่างกัน หากไม่แน่ใจว่าควรเลือกแบบไหน สามารถปรึกษาเจ้าหน้าที่ตอนยื่นเรื่องได้
3. เจ้าหน้าที่ตรวจแรงงานจะตรวจสอบข้อเท็จจริง (สาเหตุ จำนวนเงิน และช่วงเวลาที่ค้างจ่าย) โดยหลักแล้วต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 25 วันนับจากวันรับเรื่อง และสามารถขยายเวลาได้อีก 1 ครั้งไม่เกิน 25 วัน
4. หากตรวจพบว่ามีการค้างจ่ายจริง นายจ้างจะได้รับคำสั่งให้แก้ไข หากจ่ายเงินแล้วเรื่องจะปิดคดี แต่หากยังไม่จ่ายจะถูกดำเนินคดีอาญาและส่งเรื่องต่อให้อัยการ ในขั้นตอนนี้ผู้ร้องสามารถขอ "หนังสือรับรองยอดค้างจ่ายค่าจ้างและข้อมูลนายจ้างผู้ค้างจ่าย" ได้
5. หากนายจ้างยังไม่จ่ายเงินอยู่ดี สามารถนำหนังสือรับรองดังกล่าว (หรือคำพิพากษาศาลที่ถึงที่สุด) ไปยื่นขอ "เงินทดรองจ่ายอย่างง่าย" (คันอีแดจีกึบกึม เดิมเรียกโซแอ็กเชแดกึม) ที่องค์การสวัสดิการแรงงาน (คอมเวล) ได้ โดยไม่ต้องรอว่าสถานประกอบการล้มละลายหรือไม่ รัฐจะจ่ายเงินให้ก่อนสูงสุด 10 ล้านวอน และปกติจะจ่ายภายใน 14 วันหลังยื่นคำขอ
6. หากค่าจ้างเฉลี่ยต่อเดือนใน 3 เดือนสุดท้ายก่อนถูกค้างจ่ายต่ำกว่า 4 ล้านวอน สามารถขอรับคำปรึกษากฎหมายฟรีและความช่วยเหลือด้านคดีความ (ฟ้องแพ่ง) จากองค์การช่วยเหลือทางกฎหมายแห่งเกาหลี ได้ทางโทรศัพท์หมายเลข 132

ข. เมื่อประสบอุบัติเหตุหรือเจ็บป่วยจากการทำงาน

1. ให้ดูแลความปลอดภัยของตัวเองก่อนและเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล ประกันเงินทดแทนจากการทำงานครอบคลุมสถานประกอบการทุกแห่งที่มีการจ้างงาน แม้นายจ้างจะไม่ได้ขึ้นทะเบียนประกันไว้ หรือแม้ผู้ยื่นเรื่องจะมีปัญหาเรื่องสถานะการพำนัก (รวมถึงกรณีอยู่เกินกำหนดวีซ่า) ก็ตาม จากข้อมูลที่พบ แรงงานยังสามารถยื่นเรื่องกับองค์การสวัสดิการแรงงานได้ด้วยตนเอง อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปตามแต่ละกรณี จึงควรสอบถามองค์การสวัสดิการแรงงานหรือศูนย์ช่วยเหลือแรงงานต่างชาติให้แน่ใจก่อนดำเนินการ
2. ยื่นคำขอ "เงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล" (โยยังกึบยอ) ต่อองค์การสวัสดิการแรงงาน (ในทางปฏิบัติมักยื่นขอ "เงินทดแทนการหยุดงาน" หรือฮยูออบกึบยอ ควบคู่กันไปด้วย) โดยยื่นที่สาขาองค์การสวัสดิการแรงงานที่ดูแลพื้นที่สถานประกอบการ ทางไปรษณีย์ แฟกซ์ หรือยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ Total Service ประกันการจ้างงานและเงินทดแทน (total.comwel.or.kr)
   • เงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาล: ครอบคลุมค่าตรวจ ค่าผ่าตัด ค่าห้องพัก ค่าพยาบาลดูแล
   • เงินทดแทนการหยุดงาน: ชดเชยรายได้ในช่วงที่ต้องหยุดงานเพื่อรักษาตัว
3. องค์การสวัสดิการแรงงานจะตรวจสอบและพิจารณาอนุมัติ
4. หากไม่ได้รับการอนุมัติ สามารถยื่น "คำร้องขอทบทวนครั้งที่ 1" ภายใน 90 วันนับจากวันที่ทราบผล และหากยังไม่พอใจผลการทบทวน สามารถยื่น "คำร้องขอทบทวนครั้งที่ 2" หรือฟ้องต่อศาลปกครองได้ภายใน 90 วันนับจากวันที่ทราบผลการทบทวนครั้งแรกเช่นกัน คำร้องขอทบทวนครั้งที่ 1 จะได้รับการพิจารณาภายใน 60 วันนับจากวันยื่น (ขยายได้อีก 1 ครั้งไม่เกิน 20 วันหากมีเหตุจำเป็น)
5. สิทธิ์ในการเรียกร้องเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลและเงินทดแทนการหยุดงานจะหมดอายุความหากไม่ยื่นเรื่องภายใน 3 ปีนับจากวันถัดจากวันที่เกิดสิทธิ์นั้น ๆ จึงไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นานเกินไปนะคะ

ข้อควรระวัง

• แม้ไม่มีสัญญาจ้างงาน ก็ยังสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนค่าจ้างค้างจ่ายได้ แต่การรวบรวมหลักฐาน เช่น ประวัติการโอนเงินในบัญชี ข้อความแชท และบันทึกเวลาทำงาน จะช่วยให้การพิจารณาเรื่องเร็วขึ้น
• ชื่อเดิม "โซแอ็กเชแดกึม" ปัจจุบันเปลี่ยนเป็น "แดจีกึบกึม" (กรณีไม่เกี่ยวกับการล้มละลายจะเรียกว่า "คันอีแดจีกึบกึม") เวลาหาข้อมูลเพิ่มเติมอาจเจอทั้งชื่อเก่าและชื่อใหม่ปะปนกันได้
• สายด่วน 1350 ของกระทรวงแรงงาน ให้บริการภาษาอังกฤษและจีนโดยตรง ส่วนภาษาไทยอาจต้องเชื่อมต่อล่ามผ่านเจ้าหน้าที่ประจำสำนักงานเขต หรือใช้บริการศูนย์ให้คำปรึกษาแรงงานต่างชาติ (หมายเลข 1577-0071 ซึ่งรองรับภาษาไทยและอีก 17 ภาษา) แทนอาจสะดวกกว่า ควรสอบถามความพร้อมของบริการภาษาไทยกับหน่วยงานนั้น ๆ อีกครั้งในเวลาที่ใช้บริการจริง
• หลายคนกังวลเรื่องสถานะวีซ่าจนไม่กล้าแจ้งเรื่อง แต่เท่าที่ตรวจสอบยังไม่พบข้อมูลยืนยันว่าการยื่นร้องเรียนค่าจ้างค้างจ่ายหรือการขอเงินทดแทนอุบัติเหตุจากการทำงานจะส่งผลเสียต่อสถานะการพำนักโดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้อาจแตกต่างกันไปตามแต่ละกรณีและเป็นประเด็นละเอียดอ่อน หากกังวลใจ แนะนำให้ปรึกษาศูนย์ช่วยเหลือแรงงานต่างชาติหรือองค์การช่วยเหลือทางกฎหมายก่อนยื่นเรื่องจริง
• รายการเอกสารที่ต้องใช้ยื่นคำร้องอาจแตกต่างกันไปตามกรณีและหน่วยงานที่รับผิดชอบ เนื่องจากไม่พบรายการเอกสารที่ระบุไว้ชัดเจนจากแหล่งข้อมูลทางการ จึงขอให้สอบถามยืนยันกับสายด่วน 1350 หรือ Labor Portal อีกครั้งก่อนเดินทางไปยื่นเรื่อง

ติดต่อสอบถาม

• ศูนย์ให้คำปรึกษาลูกค้า กระทรวงแรงงาน: โทร 1350 (วันจันทร์-ศุกร์ 09:00-18:00 น. รองรับภาษาอังกฤษและจีนโดยตรง ภาษาอื่นเชื่อมต่อล่าม)
• คอลเซ็นเตอร์ องค์การสวัสดิการแรงงาน (คอมเวล): โทร 1588-0075 (วันจันทร์-ศุกร์ 09:00-18:00 น. ปรึกษาเรื่องเงินทดแทนอุบัติเหตุ การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟู)
• ศูนย์ให้คำปรึกษาแรงงานต่างชาติ (HUG Korea ดำเนินการโดยองค์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์แห่งเกาหลี): โทร 1577-0071 (รองรับภาษาไทยและรวมทั้งหมด 18 ภาษา)
• องค์การช่วยเหลือทางกฎหมายแห่งเกาหลี: โทร 132 (ปรึกษากฎหมายฟรีและช่วยเหลือด้านคดีความ สำหรับผู้ที่ค่าจ้างเฉลี่ยต่อเดือนก่อนถูกค้างจ่ายต่ำกว่า 4 ล้านวอน ยังไม่ยืนยันว่ามีบริการล่ามภาษาไทยหรือไม่ ควรสอบถามก่อนใช้บริการ)
• ศูนย์บริการข้อมูลชาวต่างชาติแบบครบวงจร กระทรวงยุติธรรม: โทร 1345 (รองรับภาษาไทยและรวมทั้งหมด 20 ภาษา เน้นเรื่องวีซ่าและการพำนัก แต่ให้ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับการใช้ชีวิตได้ด้วย เปิดวันจันทร์-ศุกร์ 09:00-22:00 น.)

แหล่งข้อมูล

• เว็บไซต์ Gov24 — วิธีแก้ปัญหาค่าจ้างค้างจ่าย (การร้องเรียนและแจ้งความ) (https://www.gov.kr/portal/service/serviceInfo/PTR000051573) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Easylaw ของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเกาหลี — การร้องเรียนหรือแจ้งความที่สำนักงานแรงงานเขต (https://easylaw.go.kr/CSP/CnpClsMain.laf?popMenu=ov&csmSeq=1694&ccfNo=3&cciNo=4&cnpClsNo=1) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Easylaw — ระเบียบเรื่องค่าจ้างสำหรับแรงงานต่างชาติ (https://easylaw.go.kr/CSP/CnpClsMain.laf?popMenu=ov&csmSeq=2042&ccfNo=3&cciNo=1&cnpClsNo=4) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Gov24 — การจ่ายเงินทดรองจ่ายสำหรับแรงงานที่ถูกค้างจ่ายค่าจ้าง (https://www.gov.kr/portal/service/serviceInfo/PTR000051327) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Easylaw — การยื่นคำขอและรับเงินทดรองจ่าย (https://www.easylaw.go.kr/CSP/CnpClsMain.laf?csmSeq=1694&ccfNo=3&cciNo=3&cnpClsNo=2) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Gov24 — ความช่วยเหลือทางกฎหมายฟรีสำหรับแรงงานที่ถูกค้างจ่ายค่าจ้าง (https://www.gov.kr/portal/service/serviceInfo/PTR000051328) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์องค์การช่วยเหลือทางกฎหมายแห่งเกาหลี — บริการปรึกษาทางโทรศัพท์หมายเลข 132 (https://www.klac.or.kr/legalstruct/telephoneConsultation.do) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Gov24 — การยื่นขอเงินช่วยเหลือค่ารักษาพยาบาลจากประกันเงินทดแทนอุบัติเหตุ (https://www.gov.kr/mw/AA020InfoCappView.do?HighCtgCD=A05007&CappBizCD=14900000261) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Gov24 — การยื่นขอเงินทดแทนการหยุดงานและเงินบำนาญกรณีพิการจากการเจ็บป่วย (https://www.gov.kr/mw/AA020InfoCappView.do?CappBizCD=14900000265) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์องค์การสวัสดิการแรงงาน (คอมเวล) — คำแนะนำการใช้บริการปรึกษาออนไลน์ (คอลเซ็นเตอร์ 1588-0075) (https://www.comwel.or.kr/comwel/cust/cybr/info.jsp) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Easylaw — การยื่นคำร้องขอทบทวนครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 (https://www.easylaw.go.kr/CSP/CnpClsMainBtr.laf?popMenu=ov&csmSeq=575&ccfNo=9&cciNo=1&cnpClsNo=2) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์ Easylaw — เงินทดแทนการหยุดงาน (รวมอายุความ) (https://www.easylaw.go.kr/CSP/CnpClsMainBtr.laf?popMenu=ov&csmSeq=575&ccfNo=3&cciNo=1&cnpClsNo=1) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเกาหลี กระทรวงยุติธรรม — ศูนย์บริการข้อมูลชาวต่างชาติแบบครบวงจร (1345) (https://www.immigration.go.kr/immigration/1530/subview.do) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐเกาหลีประจำสปป.ลาว — ประกาศศูนย์ให้คำปรึกษาแรงงานต่างชาติ (1577-0071) (https://www.mofa.go.kr/la-ko/brd/m_1871/view.do?seq=1344029) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์กระทรวงแรงงาน สำนักงานเขตชองจู — ข่าวเปิดสายด่วนบริการจ้างงานแรงงานต่างชาติแบบครบวงจร 1577-0071 (https://www.moel.go.kr/local/chungju/news/reportexplan/view.do?bbs_seq=45598) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)
• เว็บไซต์กระทรวงแรงงาน — สถานะบริการล่ามสำหรับแรงงานต่างชาติ (https://www.moel.go.kr/policy/policydata/view.do?bbs_seq=20240500363) (ตรวจสอบข้อมูลเมื่อ 8 สิงหาคม 2569)

ข้อมูล ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กรณีของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน กรุณาสอบถามหน่วยงานข้างต้นโดยตรง